Thuốc hỗn dịch là thuốc gì?

Thuốc hỗn dịch là dạng thuốc lỏng chứa ít nhất một dược chất rắn không hòa tan, được phân tán đều dưới dạng mịn hoặc cực mịn trong môi trường phân tán (có thể là nước hoặc dầu). Hỗn dịch thuốc có thể dùng theo đường uống, đường tiêm hoặc dùng ngoài. Hỗn dịch ở điều kiện thường có thể lắng xuống đáy, vì vậy trước khi sử dụng nên lắc.

 

Ưu điểm của Thuốc hỗn dịch 

• Dạng hỗn dịch phù hợp với những đối tượng gặp khó khăn khi nuốt các dạng thuốc viên nang, viên nén như trẻ nhỏ, người cao tuổi, người đang được chăm sóc đặc biệt cần ăn uống dạng lỏng.
• Hạn chế được nhược điểm của các thuốc có thành phần hoạt chất hòa tan kém, ít tan hoặc không tan trong nước hoặc dầu. Dạng thuốc hỗn dịch ra đời để có thể tận dụng được hết các hoạt chất rắn đó.
• Các dược chất dễ bị thủy phân ở dạng lỏng có thể được bào chế dưới dạng bột hoặc cốm pha hỗn dịch để tăng độ ổn định.
• Đa dạng về đường dùng, có thể uống, tiêm, hít hoặc bôi ngoài da. Đối với thuốc dùng tại chỗ dạng hỗn dịch (mục đích để sát khuẩn) sẽ hạn chế hấp thu vào máu, tránh gây độc. 
• Dễ phân liều.
• Hấp thu nhanh hơn các dạng bào chế đường uống khác như viên nén, viên nang nhưng vẫn đảm bảo được thời gian tác dụng kéo dài do sau khi sử dụng hỗn dịch thuốc, dược chất cần được hòa tan rồi mới hấp thu nên quá trình giải phóng dược chất được kiểm soát.
• Dễ uống và không gây kích ứng đường tiêu hóa.

Một số dạng bào chế hỗn dịch uống

• Dạng keo (gel): là một dạng hỗn dịch đặc biệt, trong đó các thuốc bị hydrate hóa trong môi trường nước. Thuốc thường được dùng để giảm viêm, kháng acid trong điều trị viêm loét dạ dày hay đường tiêu hoá.
• Thuốc bột dùng để pha uống: có nhiều loại như dạng bột, dạng hạt nhỏ hay cốm. Thường được đóng trong gói nhỏ (cho một liều uống) hoặc trong chai, lọ nhựa hay thủy tinh (cho nhiều liều uống, pha xong phải bảo quản đúng cách để dùng cho một số ngày sau đó). Khi sử dụng các loại hỗn dịch uống này, gói thuốc hoặc chai, lọ thuốc sẽ được hòa trộn với nước lọc hoặc nước đun sôi để nguội và dùng để uống.
• Dạng dịch lỏng (Solution/ Fluid/ Liquid) là một hỗn hợp gồm một hay nhiều thuốc dạng đặc hòa tan trong một dung dịch chuyên chở lỏng. 
• Dạng hỗn dịch hay dịch treo (Suspension hay viết tắt Susp): Hỗn dịch có cấu tạo hóa học bền vững hơn dạng dung dịch, luôn luôn gồm một hay nhiều thuốc ở dưới dạng các hạt đặc, nhỏ nằm lơ lửng trong dung dịch nền.
•  

Những lưu ý về cách sử dụng các Thuốc hỗn dịch dạng uống:

• Cách pha các lọ thuốc có in chữ “Bột pha hỗn dịch để uống” là phải cho nước đun sôi để nguội vào trong lọ bột. 
• Tùy theo loại thuốc sẽ yêu cầu lượng nước pha thích hợp. Phần lớn mỗi lọ thuốc đều có in hay đánh dấu một vạch ngang, chúng ta chỉ cần đổ nước tới dấu chỉ đó là được.
• Sau đó cần phải lắc để bột phân tán đều. Mỗi lần cho trẻ uống cũng phải lắc đều. 
• Sau khi pha nước với bột như hướng dẫn, ta sẽ được một lọ thuốc nước có thể tích đúng như trên nhãn in.

Vì đây là hỗn dịch không phải dung dịch nên chỉ cần bột trộn đều với nước, không vón cục là được. Trong mỗi lọ thuốc đều có kèm một dụng cụ để lấy thuốc. Có thể là bơm lấy thuốc, cốc nhỏ (có chia vạch theo thể tích) hay một cái thìa nhỏ. 

Cần phải bảo quản thuốc sau khi pha theo hướng dẫn riêng của nhà sản xuất in trong tờ hướng dẫn kèm theo hộp thuốc. Sau khi pha nên bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh. Kết thúc đợt điều trị, lượng thuốc không dùng hết nên bỏ đi. Thường thì mỗi lọ thuốc dạng hỗn dịch cũng chỉ đóng gói sao cho thể tích vừa đủ dùng của khoảng 4-5 ngày.